Το πιο συχνό σύμπτωμα που οδηγεί μία γυναίκα να ζητήσει ιατρική συμβουλή είναι ο πόνος στο μαστό ή μασταλγία ή μαστοδυνία.
Υπολογίζεται ότι περισσότερες από το 50% των γυναικών που επισκέπτονται ένα μαστολόγο καταφεύγουν σ΄αυτόν εξαιτίας κάποιου πόνου στο στήθος.
Διακρίνονται δύο είδη μασταλγίας: Η κυκλική, που σχετίζεται με τον καταμήνιο κύκλο, επομένως έχει χρονική συσχέτιση μαζί του και επαναληπτικότητα και η μη κυκλική, που δεν σχετίζεται με τον καταμήνιο κύκλο.
Ο μέτριος πόνος, η αυξημένη ευαισθησία ή η τοπική δυσφορία άλλοτε άλλου βαθμού είναι πολύ συχνά συμπτώματα τις ημέρες πριν την εμφάνιση της έμμηνου ρύσεως στις περισσότερες γυναίκες.
Κάποιες φορές αυτός ο πόνος είναι εντονότερος και μεγαλύτερης διάρκειας, δεν υποδηλώνει όμως συγκεκριμένη υποκείμενη νόσο.
Οφείλεται συνήθως στην κατακράτηση υγρών λόγω προγεστερόνης και δεν πρέπει να προκαλεί ανησυχία.
Επίσης δεν έχουν παρατηρηθεί ιδιαίτερες διαφοροποιήσεις στα επίπεδα των ορμονών του φύλου μεταξύ γυναικών με ή χωρίς μασταλγία.
Ως θεραπεία προτείνεται ο καθησυχασμός, η αποφυγή άγχους και καφέδων, η λήψη αναλγητικών και το λάδι νυχτολούλουδου (caps evening primrose oil).
Άλλοι παράγοντες που προκαλούν το συγκεκριμένο σύμπτωμα είναι η αυξημένη έκκριση προλακτίνης, η χρήση φαρμάκων (αντικαταθλιπτικά, ορμονικά σκευάσματα για αντισύλληψη ή ορμονική υποκατάσταση, διουρητικά, η σιμεθιδίνη, τα κορτικοστεροειδή, η ινσουλίνη κ.α.), οι ινοκυστικές αλλοιώσεις, αλλά και η υπερβολική κατανάλωση καφέ, ψυχολογικοί λόγοι (που επιτείνουν την υποκειμενική αντίληψη του πόνου), ο θηλασμός κ.α.
Μασταλγία μπορεί να προκαλέσουν και μία σειρά από παθήσεις των μαστών, όπως μία φλεγμονή, μία μεγάλη κύστη ή ένας όγκος ή μυοσκελετικά προβλήματα κ.λ.π
Περισσότερο μας ανησυχεί η μη κυκλική μασταλγία που υποχωρεί και δυσκολότερα στην αγωγή.
Εδώ πρέπει να ανευρεθεί το αίτιο του πόνου αν και δεν είναι σύνηθες ο καρκίνος του μαστού να εμφανίζεται με πόνο (λιγότερο του 10%) ή αλλιώς μόνο μία γυναίκα με μασταλγία στις 200 θα αποδειχθεί ότι έχει καρκίνο μαστού.