Δεν υπάρχει σαφής απάντηση για τον προστατευτικό ρόλο του θηλασμού στο μαστό. Οι τρόποι που ο θηλασμός επιδρά στο μαστό είναι πολλοί: Κατά την διάρκεια του θηλασμού υπάρχει αμηνόρροια, που οφείλεται στην αναστολή της ωοθηκικής λειτουργίας. Με τον τρόπο αυτό ο μαζικός αδένας εκτίθεται λιγότερο στα ορμονικά ερεθίσματα των ωοθηκικών ορμονών. Επιπλέον, η διαδικασία του θηλασμού προάγει την απόπτωση (τον προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο) στα κύτταρα του μαστού, με αποτέλεσμα κύτταρα με τυχόν βλάβη στο γενετικό τους υλικό πιθανά να καταστρέφονται.

Μια γυναίκα που έχει υποβληθεί σε θεραπεία για καρκίνο μαστού μπορεί θεωρητικά να θηλάσει τουλάχιστον από τον υγιή μαστό. Αν όμως βρίσκεται υπό συστηματική αγωγή με χημειοθεραπεία, βιολογική θεραπεία ή ορμονοθεραπεία, ο θηλασμός δεν επιτρέπεται λόγω του κινδύνου βλαβερών επιδράσεων στο παιδί των φαρμάκων που περνούν στο μητρικό γάλα.

The post Θηλασμός appeared first on Δημητρακάκης Κωνσταντίνος.

Μια ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, φυτικές ίνες και φτωχή σε κορεσμένα λιπαρά και ζάχαρη, συμβάλλει στη γενικότερη υγεία του οργανισμού και, φυσικά, στην υγεία των μαστών. Τα μη επεξεργασμένα δημητριακά και οι αντιοξειδωτικές ουσίες (πχ καροτενεοιδή που περιέχονται στα λαχανικά, στις ντομάτες, στις φράουλες και στο κόκκινο κρασί) είναι προστατευτικά. Συνιστάται περιορισμός σε κορεσμένα λίπη και τα trans-λιπαρά που βρίσκονται στο βοδινό κρέας, το βούτυρο, το τυρί, το παγωτό, τα τηγανισμένα τρόφιμα και τα συσκευασμένα έτοιμα τρόφιμα. Αντί αυτών, ως πηγή ζωικών πρωτεϊνών, προτιμάται το ψάρι ή το κοτόπουλο.

Το αλκοόλ πρέπει να καταναλώνεται με μέτρο, καθώς μελέτες έχουν δείξει πως μέτρια ή αυξημένη κατανάλωση αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο μαστού μέσω της αύξησης των οιστρογόνων στο σώμα. Βέβαια, η γενετική προδιάθεση φαίνεται να παίζει κάποιο ρόλο και αφορά στην παρουσία του ενζύμου της αλκοολικής αφυδρογονάσης (ADH), το οποίο μετατρέπει την αλκοόλη σε ακεταλδεΰδη.

Η σωματική δραστηριότητα και η συχνή άσκηση, ακόμα και το καθημερινό βάδισμα, μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού.

Αντιθέτως, το κάπνισμα αυξάνει ελαφρά την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού αλλά δυσκολεύει τη θεραπεία σε όλα τα επίπεδα. Χειροτερεύει γενικότερα την υγεία και την ποιότητα ζωής. Είναι σημαντικό να διακοπεί πριν από το χειρουργείο.

The post Διατροφή – Άσκηση appeared first on Δημητρακάκης Κωνσταντίνος.

The post Ποιότητα ζωής appeared first on Δημητρακάκης Κωνσταντίνος.

– τη μείωση των πιθανοτήτων εμφάνισης καρκίνου του μαστού

– την όσο το δυνατόν πιο πρώιμη διάγνωση σε περίπτωση νόσησης

– τη στήριξη του οργανισμού ώστε να αντιμετωπίσει με επιτυχία τον καρκίνο μαζί με την κατάλληλη θεραπεία.

Ένας από τους κυριότερους παράγοντες κινδύνου για καρκίνο μαστού είναι συγκεκριμένες μεταλλάξεις. Οι φορείς αυτών των μεταλλάξεων καλό είναι να το γνωρίζουν έτσι ώστε να εφαρμοστούν μέτρα παρέμβασης για ελαχιστοποίηση του κινδύνου ή να υποβληθούν σε εντατικό εξατομικευμένο screening για την πρώιμη διάγνωση.

Περίπου το 10% όλων των μορφών καρκίνου οφείλονται σε βλάβη ενός γονιδίου, η οποία έχει κληρονομηθεί.

Κάθε άνθρωπος μπορεί να κληρονομήσει μια μετάλλαξη τόσο από τη μητέρα του όσο και από τον πατέρα του. Γι’ αυτόν το λόγο πρέπει στο οικογενειακό ιστορικό του ατόμου που προσέρχεται για έλεγχο μεταλλάξεων να καταγράφονται πληροφορίες για τους συγγενείς μητρικής και πατρικής προέλευσης.

Ο κληρονομικός καρκίνος του μαστού, αλλά και των ωοθηκών οφείλεται κατά κύριο λόγο σε μεταλλάξεις των γονιδίων BRCA1 και BRCA2. Περίπου το 40% των κληρονομικών περιπτώσεων καρκίνου μαστού οφείλεται σε αλλαγές στα παραπάνω γονίδια. Άλλα γονίδια μεταλλάξεις των οποίων ευθύνονται για κληρονομικό καρκίνο μαστού είναι τα CHEK2, PTEN, STK11 κλπ.

Οι φορείς των κληρονομούμενων μεταλλάξεων στα γονίδια αυτά έχουν ιδιαίτερα αυξημένες πιθανότητες ανάπτυξης καρκίνου του μαστού ή των ωοθηκών.

Σήμερα τα γενετικά τεστ έχουν γίνει περισσότερο αξιόπιστα και φθηνά και ελέγχουν μεγάλο αριθμό γονιδίων στα οποία υπάρχουν γνωστές μεταλλάξεις που σχετίζονται με κληρονομούμενους καρκίνους. Έτσι, ο γονιδιακός έλεγχος συστήνεται ολοένα και περισσότερο.

Αν μια γυναίκα βρεθεί ότι δεν έχει μετάλλαξη στα BRCA ή άλλα γνωστά γονίδια αλλά έχει βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό, τότε η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού ή ωοθηκών μειώνεται αλλά παραμένει σε σχετικά υψηλά επίπεδα υψηλότερα του γενικού πληθυσμού (υψηλού κινδύνου).

The post Κληρονομικός καρκίνος μαστού appeared first on Δημητρακάκης Κωνσταντίνος.

Ας μην ξεχνάμε ακόμα πως η κατάσταση αυτή επιφέρει σημαντικές αλλαγές στην καθημερινότητα αλλά και στο σώμα της γυναίκας που πάσχει.

Οι αλλαγές αυτές λοιπόν σίγουρα θα γίνουν αντιληπτές από το παιδί.

Τα παιδιά καταλαβαίνουν τα πάντα, ακόμα και όταν είναι πολύ μικρά.

Και σίγουρα θέλουν να ξέρουν τι γίνεται μέσα στο σπίτι ακόμα και όταν πρόκειται για κάτι δυσάρεστο.

Αυτό που δεν αρέσει στα παιδιά και τα ταλαιπωρεί ψυχικά είναι η άγνοια της αιτίας.

Πολλές φορές, όταν δεν μπορούν να κατανοήσουν κάτι, οδηγούνται στο να κατηγορούν τον εαυτό τους.

Είναι σκόπιμο λοιπόν να εντάξουμε τα παιδιά στην πραγματικότητα προσπαθώντας να τους λύσουμε απορίες.

Τα παιδιά σχολικής ηλικίας ανησυχούν περισσότερο για το πώς θα επηρεάσει η ασθένεια τη μητέρα τους και τη ζωή τους.

Η καθημερινότητα είναι σημαντική γι’ αυτά, όπως και για τα μικρότερα παιδιά.

Θα πρέπει να γνωρίζουν ότι δεν θ’ αλλάξουν τα πράγματα που έχουν συνηθίσει (ποιος θα τα πηγαίνει στο σχολείο, ποιος θα τα φροντίζει, ποιος θα τους μαγειρεύει, ποιος θα τα διαβάζει κ.λπ.).

Χρειάζεται να γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι όταν θα ολοκληρωθεί η θεραπεία, εσύ θα συνεχίσεις να κάνεις γι’ αυτά ό,τι έκανες και πριν.

Μια καλή αρχή θα ήταν να τους πεις τι σου συμβαίνει και τι πρόκειται να κάνουν οι γιατροί γι’ αυτό.

Θα βοηθούσε να προσπαθήσεις να διερευνήσεις τι γνωρίζουν για τον καρκίνο, ώστε να διορθώσεις πιθανές παρανοήσεις.

Ακόμα και αν δεν θέλεις να χρησιμοποιήσεις τη λέξη καρκίνος, τα παιδιά σου ή οι φίλοι τους είναι πολύ πιθανό να την γνωρίζουν ήδη.

Αν θέλεις, προσπάθησε να τους μιλήσεις για το πώς νιώθεις και ενθάρρυνέ τα να μιλήσουν κι αυτά για τα δικά τους συναισθήματα.

The post Καρκίνος μαστού και παιδί appeared first on Δημητρακάκης Κωνσταντίνος.

Η συστηματική θεραπεία στον καρκίνο του μαστού (χημειοθεραπεία ή/και ορμονοθεραπεία) επηρεάζει ποικιλοτρόπως τη γυναικεία γονιμότητα:

– Έμμεσα, κυρίως μέσω του χρονικού παράγοντα, δεδομένου ότι οι θεραπείες αυτές μπορεί να διαρκέσουν από μήνες μέχρι και χρόνια (π.χ. βιολογικοί παράγοντες, ορμονοθεραπεία). Κατά τη χημειοθεραπεία, στοχευμένη βιολογική θεραπεία ή ορμονοθεραπεία η εγκυμοσύνη αντενδείκνυται για τον κίνδυνο βλαβερών επιδράσεων στο έμβρυο.
– Άμεσα, μέσω απευθείας καταστροφής του ωοθηκικού ιστού, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμη εμμηνόπαυση. Το είδος της θεραπείας, ο βαθμός καταστροφής του ωοθηκικού ιστού και η ηλικία της ασθενούς, είναι παράγοντες που θα καθορίσουν αν η εμμηνόπαυση που θα προκληθεί από τη θεραπεία θα είναι μόνιμη ή όχι.

Στις ασθενείς που επιθυμούν μελλοντική εγκυμοσύνη και πρέπει να υποβληθούν σε συστηματική θεραπεία που μπορεί να προκαλέσει πρόωρη εμμηνόπαυση, υπάρχουν εναλλακτικές προσεγγίσεις διατήρησης της γονιμότητας.

Η κατάψυξη ωαρίων ή εμβρύων (όταν υπάρχει σύντροφος) πριν την έναρξη της χημειοθεραπείας αποτελεί την πιο διαδεδομένη μέθοδο διατήρησης γονιμότητας, εφόσον υπάρχει ο διαθέσιμος χρόνος λίγων εβδομάδων πριν την έναρξη της θεραπείας. Η κατάψυξη των εμβρύων που αναπτύσσονται μετά τη γονιμοποίηση έχει το πλεονέκτημα της σχετικά υψηλής πιθανότητας κύησης και η εξέλιξη των μεθόδων κρυοσυντήρησης (υαλοποίηση) των αγονιμοποίητων ωαρίων δίνει σήμερα μεγαλύτερα ποσοστά επιβίωσης.

Η λήψη ωαρίων για γονιμοποίηση ή κατάψυξη γίνεται μετά από διέγερση των ωοθηκών με χορήγηση ορμονικών παραγόντων όπως οι γοναδοτροφίνες, με τέτοιο τρόπο ώστε τα επίπεδά των οιστρογόνων να παραμένουν χαμηλά και να μην προκαλείται υπεροιστρογοναιμία, η οποία θα μπορούσε να έχει αρνητική επίδραση στην πορεία της νόσου. Αυτό επιτυγχάνεται με την ταυτόχρονη χορήγηση ειδικών φαρμακευτικών σκευασμάτων, των αναστολέων αρωματάσης.

Η λήψη ωοθηκικού ιστού με λαπαροσκόπηση για κατάψυξη πριν τη χημειοθεραπεία και επαναμεταμόσχευση μετά το πέρας της θεραπείας είναι μια διαθέσιμη επιλογή εφόσον κρίνεται αναγκαία η άμεση έναρξη της θεραπείας, όπως σε περιπτώσεις φλεγμονώδους καρκίνου του μαστού.

Δυστυχώς όμως, η επιλογή πρέπει να γίνει στο πολύ περιορισμένο χρονικό διάστημα μετά τη διάγνωση και πριν τις θεραπείες. Στο διάστημα αυτό η ασθενής ή το ζευγάρι πρέπει να πληροφορηθεί για τις επιλογές, τις πιθανότητες επιτυχίας και τους ενδεχόμενους κινδύνους και να αποφασίσει. Στις περισσότερες περιπτώσεις το στάδιο της ενημέρωσης και της επιλογής δεν είναι επιτυχές και λιγότερο από το 10% των γυναικών με καρκίνο μαστού μένουν έγκυες σε κατοπινό χρόνο.

Από την άλλη πλευρά, η ισχυρή επιθυμία για τεκνοποίηση μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις της γυναίκας και τη συμμόρφωσή της στις θεραπείες.

The post Διατήρηση γονιμότητας appeared first on Δημητρακάκης Κωνσταντίνος.

Όσον αφορά στο κρίσιμο ερώτημα του πότε χρονικά μπορεί να προγραμματιστεί με σχετική ασφάλεια μια εγκυμοσύνη σε μία γυναίκα που έχει νοσήσει από καρκίνο του μαστού, συνήθως προτείνεται να έχει παρέλθει ένα διάστημα 2-3 ετών από τη διάγνωση, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο ποσοστό υποτροπών συμβαίνει συνήθως μέσα σε αυτή τη χρονική περίοδο. Επίσης, μετά από την χειρουργική θεραπεία και πιθανά τις χημειοθεραπείες, ακολουθεί συνήθως η ορμονοθεραπεία την οποία θέλουμε η γυναίκα να λάβει για τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια για προστασία από τη νόσο.

Η διακοπή μιας κύησης δεν φαίνεται να ωφελεί ή να προστατεύει από τη νόσο.

The post Κύηση μετά από καρκίνο του μαστού appeared first on Δημητρακάκης Κωνσταντίνος.

The post Μασταλγία appeared first on Δημητρακάκης Κωνσταντίνος.

Οι εξελίξεις στο πεδίο της έρευνας και η έγκυρη ενημέρωση σχετικά με τον προληπτικό έλεγχο και τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού έχουν συμβάλει καταλυτικά ώστε η θεραπεία αυτής της μορφής καρκίνου να είναι σήμερα πιο αποτελεσματική.

Οι δείκτες επιβίωσης έχουν αυξηθεί, ενώ ο αριθμός των θανάτων μειώνεται σταθερά χρόνο με το χρόνο, κυρίως χάρη στον πρώιμο εντοπισμό, την εξατομικευμένη προσέγγιση για κάθε ασθενή αλλά και τη βαθύτερη κατανόηση της ίδιας της νόσου.

Κάθε γυναίκα μετά τα 40 πρέπει να υποβάλλεται σε ετήσιο μαστογραφικό έλεγχο και ψηλάφηση μαστών (screening) και αν υπάρχουν ευρήματα σε συμπληρωματικό έλεγχο. Οι νεότερες γυναίκες, ανάλογα τον προσωπικό τους κίνδυνο, μπορεί να υποβληθούν και αυτές σε εξέταση μαστών.

Οι βασικές ενδείξεις που πρέπει να αναζητήσει μια γυναίκα είναι οι εξής:

– εξόγκωμα ή σκλήρυνση σε κάποιο σημείο του μαστού – η αίσθηση κατά την ψηλάφηση είναι διαφορετική στο σημείο αυτό σε σύγκριση με τον υπόλοιπο ιστό του μαστού
– έκκριση υγρών από τη θηλή – στα υγρά μπορεί να υπάρχουν ίχνη αίματος
– μεταβολή στο μέγεθος, το σχήμα ή την όψη του μαστού
– αλλαγές στην όψη της επιδερμίδας του μαστού, όπως π.χ. πτυχώσεις, όψη φλοιού πορτοκαλιού
– εισολκή θηλής, όταν δηλαδή η θηλή έλκεται προς το εσωτερικό του μαστού
– ξεφλούδισμα της σκουρόχρωμης επιδερμίδας γύρω από τη θηλή (άλως του στήθους) ή της επιδερμίδας του μαστού
– κοκκίνισμα ή κοίλωμα στην επιδερμίδα ακριβώς επάνω από το μαστό

Όσο νωρίτερα διαγνωσθεί ένας καρκίνος του μαστού, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα για επιτυχημένη θεραπεία.

Την καλύτερη πορεία έχει ένας μη-διηθητικός καρκίνος (in-situ) ή ένας μικρού μεγέθους διηθητικός καρκίνος που ανιχνεύθηκε στον απεικονιστικό έλεγχο.

Ο τρόπος όμως ελέγχου με σκοπό την πρώιμη διάγνωση εξαρτάται από την ηλικία (η πλειονότητα των καρκίνων του μαστού συμβαίνει μετά την ηλικία των 40 ετών) και προσαρμόζεται ανάλογα με τους παράγοντες κινδύνου που έχει κάθε γυναίκα.

Στην εποχή μας διαθέτουμε και άλλα διαγνωστικά μέσα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν επικουρικά από τον ιατρό, όταν υπάρχει διαγνωστικός προβληματισμός.

Τα τελευταία χρόνια έχουν εξελιχθεί πάρα πολύ τα μηχανήματα υπερήχων. Η δυνατότητα μελέτης της αγγείωσης των αλλοιώσεων του μαστού, η χρήση της ελαστογραφίας, οι τρισδιάστατες εικόνες, μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στη διάγνωση.

Σημαντική επίσης είναι η βοήθεια της Μαγνητικής Μαστογραφίας, η οποία εφαρμόζεται με συγκεκριμένες ενδείξεις.
Βασική εξέταση όμως έγκαιρης διάγνωσης εξακολουθεί να είναι η κλασσική μαστογραφία.

Ειδικά οι νέοι ψηφιακοί μαστογράφοι μπορούν να έχουν υψηλή ευκρίνεια και στους δύσκολους, πυκνούς μαστούς, ενώ μεγάλη ευκρίνεια στην απεικόνιση όγκων προσφέρει τελευταία η μαστογραφία με την τεχνική της τομοσύνθεσης. Επίσης, οι νεότεροι υπερηχογράφοι παρέχουν και αυτοί υψηλή ευκρίνεια εικόνας του μαστού και διάγνωσης όγκων.

Τέλος τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) βοηθούν στην σωστή διάγνωση και στην ανακάλυψη μικρών και «δύσκολων» όγκων (πχ όγκοι σε πυκνούς μαστούς, ασσυμετρίες, πυκνωτικές περιοχές, διαταραχές της αρχιτεκτονικής κλπ).

Τέλος πρέπει να επισημανθεί πως η διάγνωση του καρκίνου μαστού μπαίνει μόνο με την βιοψία ιστού.

The post Διάγνωση appeared first on Δημητρακάκης Κωνσταντίνος.

Ο μαστός είναι ένας αδένας που σκοπός του είναι να παράγει γάλα για να θρέψει τους απογόνους μας στην τρυφερή τους ηλικία.

Λέγεται και μαστικός ή μαζικός αδένας.

Κάθε μαστός είναι στην ουσία μία μάζα λίπους (συχνά μία πολύ όμορφη μάζα) μέσα στην οποία βρίσκονται χιλιάδες λόβια που το κάθε ένα περιλαμβάνει μία περιοχή που παράγει το γάλα (αδένας) και μια περιοχή που μεταφέρει το γάλα (πόρος).

Όλοι οι πόροι από το κάθε λόβιο ενώνονται σε μεγαλύτερους που ονομάζονται γαλακτοφόροι πόροι και εκβάλλουν στη θηλή του μαστού (ρόγα).

Σε κάθε θηλή, εκβάλλουν περίπου 15-20 πόροι.

Λίγο πριν την εκβολή τους διευρύνονται δημιουργώντας τους γαλακτοφόρους κόλπους.

Η σκουρόχρωμη περιοχή γύρω από τη θηλή ονομάζεται θηλαία άλω και οφείλει το χρώμα της στο ότι εκεί το δέρμα έχει κύτταρα με πυκνότερη εναπόθεση της χρωστικής μελανίνης.

Η ανάπτυξη του μαστού (θηλαρχή) είναι συνήθως το πρώτο σημάδι της εφηβείας στα κορίτσια και συμβαίνει κατά μέσο όρο στο 10ο έτος της ηλικίας.
Με την έναρξη της εμμήνου ρύσεως, η ορμονική ισορροπία του σώματος μεταβάλλεται, οι γαλακτοφόροι πόροι διακλαδίζονται και αυξάνει ο αριθμός και το μέγεθος των λοβίων.
Η μεγαλύτερη ανάπτυξη του μαστού παρατηρείται συνήθως μέχρι την ηλικία των 16 ετών.
Η θηλή και η θηλαία άλως μεγαλώνουν και σκουραίνουν.
Οι μαστοί των γυναικών κατά την ηλικία των 20 – 30 ετών διαφέρουν ορμονικά και βιολογικά από εκείνους των γυναικών ηλικίας 40 με 50 ετών που εισέρχονται σταδιακά στην εμμηνόπαυση.

Κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής ηλικίας τα υψηλά επίπεδα των οιστρογόνων που εκκρίνονται από τις ωοθήκες αλλά και η προγεστερόνη διατηρούν τους μαστούς πυκνούς και αυτό συσχετίζεται με τις περιοδικές μεταβολές που εμφανίζονται σε αυτούς λίγες ημέρες πριν την ωορρηξία μέχρι και την εμμηνορρυσία, όπως η αύξηση του μεγέθους των μαστών, ο πόνος και ευαισθησία.

Τα συμπτώματα αυτά συνήθως υποχωρούν λίγες ημέρες μετά την έναρξη της εμμηνορρυσίας, είναι απολύτως φυσιολογικά και δεν προκαλούν καμία ανησυχία.

Καθώς οι γυναίκες εισέρχονται στην εμμηνόπαυση ο αδενικός ιστός και τα λόβια του μαστού ατροφούν και αντικαθίσταται από λίπος.

Έτσι παρατηρείται σταδιακή μείωση της πυκνότητας των μαστών που έχει ως συνέπεια τη μεγαλύτερη ευαισθησία της μαστογραφίας στην ανίχνευση του καρκίνου αλλά και την υποχώρηση του πόνου και της ευαισθησίας που εμφάνιζε η γυναίκα κατά την αναπαραγωγική ηλικία.

Μέσα σε αυτή τη διαρκή μεταβολή του μαστού υπό την επίδραση των ορμονών, αναπτύσσονται και οι διάφορες παθήσεις του μαστού.

Να σημειωθεί ότι οι περισσότερες παθολογικές καταστάσεις αναπτύσσονται στην λοβιακή μονάδα στο εκκριτικό δηλαδή μέρος του μαστού, και μόνο ελάχιστες από αυτές, όπως π.χ. τα θηλώματα, αναπτύσσονται στο σύστημα των μεγάλων εκφορητικών πόρων.

Είναι εντυπωσιακό ότι τα αδενικά στοιχεία, οι λοβοί δηλαδή, αποτελούν περίπου το 10% του ώριμου μαστού, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό είναι συνδετικός ιστός και λίπος.

The post Ανατομία-Φυσιολογία appeared first on Δημητρακάκης Κωνσταντίνος.